Vraag 1: wat kunnen we niet doen?

2019-06-23

Een overpeinzing in de context van Agile werken, aangewakkerd in het weekend! Het is buiten 32 graden, het is zaterdag, altijd genoeg klussen te doen in en om het huis. Mijn huis bevat een tweetal Velux ramen uit de vorige eeuw, en voor wie geen ervaring heeft met dit soort schuine "in-dak"-kantelramen: prachtig spul, maar raambekleding is een rib uit je lijf. Toch bracht dit me tot deze blogpost, dus ik zie meerwaarde! Benieuwd wat dit met Agile werken te maken heeft? Zak achterover in je (tuin-)stoel en ik neem je mee in mijn gedachtegang hierover.

Om mijn hersenspinsels te kunnen volgen is er wellicht wat inleiding nodig. Toen ik mijn huis kocht, een jaar of zes geleden, ben ik in tegenstelling tot veel anderen om mij heen niet direct naar de keukenboer (van die voetbalcompetitie) of naar de vloerenfitter gerend. Het geval wilde namelijk dat, al is de keuken zeker gedateerd, het bij mij wringt wanneer ik iets ga vervangen wat niet stuk is. It feels funny. Het huis bevatte naast een gedateerde keuken in een soort landelijke stijl ook gelijkgedateerde vloeren. Een wat onwennige mix van plavuizen en (echt) houten vloer, zichtbaar gebruikt. Het is niet per sé mijn smaak, maar het gekke is: wat is eigenlijk "mijn" smaak? Wat is dat voor jou, lezer? Mijn smaak verandert in ieder geval mee, gek genoeg zelfs in vergelijkbare tred als de smaak van winkelketens als de bekende Zweedse houtsnipper-knutselclub en tijdschriften als "iets-met-Wonen" die altijd bij de kapper beduimeld op het koffietafeltje ligt. Wat dit betekent voor genoemde vloer en keuken is dat beide inmiddels nog eens zes jaar ouder zijn geworden dan ze al waren, nog steeds trouwe dienst doen en... dat ik de look and feel ervan ben gaan waarderen. Het went, en wellicht is het zelfs mijn smaak geworden? Geen idee, maar ik wacht rustig met vervangen tot zaken echt stuk gaan. En vanuit duurzame motieven heb ik de gaskookplaat er drie jaar geleden uit getild en vervangen door een elektrische variant. De houten vloer is zelfs van dusdanig echt hout dat je er je pindadoppen op kan stuklopen, en de vloer er beter van wordt. Maar genoeg inleiding, ik ben nog een verklaring schuldig over de link tussen Agile werken en schuine raambekleding.

De kamers waarin de schuine ramen zich bevinden werden tot voor kort amper gebruikt, en daarom heb ik nooit aandacht besteed aan de raambekleding: een oud gordijn was voor beide voldoende, in totaal-niet-mijn-smaak bloemenpatroon, eigenlijk meer vanaf de bovenrand van het raam naar benden hangend dan daadwerkelijk raam-"bekledend". Maar ben je er niet dan hindert dat ook niet. Tot ik een paar weken geleden besloot om één van die kamers te gaan gebruiken als mijn eigen slaapkamer. Een goede nachtrust is belangrijk en daarom was er echt een alternatief nodig! Vol goede moed vertrok ik naar de bouwmarkt, met de volle intentie om een nieuw, verduisterend en voor kantelramen geschikt stuk raambekleding aan te schaffen. Uiteraard voor meer geld dan je er gevoelsmatig aan zou moeten uitgeven: het frame bestaat uit wat lichtgewicht metaal, vermoedelijk per miljoen geproduceerd uit één mal, en de stof is dan wel echt verduisterend, maar voelt meer aan als plastic dan stof. En heel eenvoudig monteren was er ook niet bij, al leek dat op het eerste gezicht wel het geval. Ik zal de gehele klaagzang achterwege laten, vraag me daar gerust eens naar. Eind van het verhaal is in ieder geval dat er nieuwe raambekleding hangt, verduisterend, en dat ik best in mijn nopjes ben over het resultaat - maar nog steeds niet over wat het heeft gekost, niet alleen in euro's, ook omdat er geen sprake was van hergebruik. En nu door naar het tweede kantelraam!

Het andere kantelraam bevindt zich de slaapkamer van mijn puberzoon, die daar eens per twee weken in het weekend slaapt. Hij was er prima mee geweest wanneer ik daar de boel had gelaten hoe het was (zoals dat bij jongens van die leeftijd meestal hoort denk ik) echter ik stond op in een opgewekte bui. Mooi weer, en een aanvalsplan om te zorgen dat zijn kamer ook van nette raambekleding zou worden voorzien, maar dan door 100% hergebruik en zonder er een cent aan uit te geven. Met een oud gordijn van mooie stof, garen, twee ringen en wat schroefhaken ging ik vanmorgen aan de slag. Zelf de stof op maat geknipt, zelf een nieuwe zoom in het gordijn genaaid (handmatig!) en zelf bevestigingspunten gecreëerd om het gordijn open en dicht te kunnen doen. Zoon tevreden ("Oh! Da's toch wel beter ja!") en ik tevreden. Tijdens de grofweg anderhalf uur die ik aan deze handenarbeid heb besteed, begonnen de radertjes te draaien. Wat dreef mij nou eigenlijk tot deze keuze? Één van mijn opdrachtgevers dit jaar, Enexis, heeft een manager MVO (Marlous van der Veen) die een TEDx-uitgesproken minimalist is. We hebben elkaar ontmoet, wellicht heeft dat mede geïnspireerd? Ik weet het niet, als ik om me heen kijk in mijn huis (aantal meubels / spullen) sta ik denk ik nog ver af van het label "minimalist", al spreekt het me wel ontzettend aan. Nee, het zit anders in elkaar: er bestaat overlap tussen mijn duurzame zelf en de Agile cultuur, namelijk: de eerste vraag wat je kan laten (of zelfs niet doen). Nu klinkt dit op het eerste gezicht vast erg voordehandliggend, toch is dat niet zo. In de BV Nederland zijn we nog heel erg gewend om, zodra een vraagstuk zich aandient, de oplossing te zoeken in toevoeging: "kunnen we een processtap toevoegen?" "wellicht kan er tegen x investering extra..", "als we er nou iemand specifiek voor inhuren" enzovoorts, klinkt bekend? Dit staat haaks op de ware Agilist. Deze vraagt eerder waar je mee kan stoppen? Ik hoor regelmatig om mij heen dat framework scrum er duur uit ziet vanaf de buitenkant, "want zoveel meetings". Ik snap dat. Je beseft het je niet, maar die meetings dienen ervoor dat het team altijd hun uitdagingen en problemen zelf oplost, over het algemeen binnen beschikbare middelen. In tegenstelling tot traditioneel projectmanagement waarin er vaak wordt gekeken naar oplossingen als "we zetten er mensen bij", "we betrekken een extra afdeling" et cetera. Allemaal oplossingen die de kosten van het product opdrijven. Een Agile team, ongeacht de methodiek die je kiest, zal altijd eerst binnen hun eigen mogelijkheden verkennen of een vraagstuk op te lossen is. Ze stellen zichzelf eerder de vraag "waar kunnen we mee stoppen" dan "wat of wie kunnen we erbij halen?" Ze lossen allerlei uitdagingen vaak al op voordat ze zich daadwerkelijk manifesteren, merk je niks van, gaat vanzelf. Supergaaf natuurlijk! Er zit alleen één klein nadeel aan, wat maakt dat de verschillen moeilijk kwantificeerbaar zijn: al ben ik nog zo sterk in de rol van een scrummaster, product owner of coach, ik kan namelijk niet de besparing uitrekenen op de (onvoorziene) kosten die we ten bate van een product nooit voor je hebben gemaakt. Gelukkig staat daar zeker iets tegenover: wanneer je mensen zich laat vormen tot waarde gedreven, transparante teams, ben je ten allen tijde in staat om de waarde die als eerstvolgende wordt verzilverd, zelf steeds weer te kiezen. En dát is keihard kwantificeerbaar, ook richting je Finance-collega's! De investering die je als enige wel mag doen is er één die helemaal niks kost: vertrouw op de professionals die het team vormen. En als dat niet gelijk lukt, houdt vooral afstand en maak al je zorgen en vragen zo transparant mogelijk naar dat team. De kans is zeer groot dat dat vertrouwen dan vanzelf komt.

 


Bekijk alle posts van Jaap